PHỤNG VỤ - MỤC VỤ | Hỏi Đáp
Ý nghĩa truyền thống của việc rảy nước thánh. (Lm FX Nguyễn Văn Tuyết)
Trong thánh lễ phục sinh có nghi thức rảy nước thánh trong thánh lễ hoặc trước khi bước vào nhà thờ, giáo dân chấm tay vào chén nước thánh đặt ở cửa nhà thờ và làm dấu thánh giá. Đâu là truyền thống ý nghĩa của việc rảy nước thánh này?

Trả lời: Rảy nước thánh cho chính mình có nhiều mục đích và ý nghĩa. Nếu chúng ta đi về lại với Cựu Ước chúng ta thấy khi tham dự vào những công việc thờ phượng các thượng tế thường phải tắm rửa để được tinh sạch trước khi thi hành các nhiệm vụ tâm linh của họ trong đền thờ.


Trong sách Xuất hành, Chúa ra lệnh cho Môisen hãy làm một cái chậu đồng đặt trước bàn thờ cho các thượng tế tắm rửa, như sau: “ngươi sẽ làm một cái vạc đồng, và cái đế của nó bằng đồng để quán tẩy. Ngươi sẽ đặt nó giữa Trướng Tao phùng và tế đàn. Ngươi sẽ đổ nước vào đó. Aharôn và các con nó sẽ dùng nó mà rửa tay chân, khi chúng vào Trước Tao phùng, chúng sẽ lấy nước mà rửa và chúng sẽ không chết. Hay khi chúng tiến lại tế đàn hành lễ phần sài hỏa tế dâng Yavê (Ex 30:18-20).

Vạc đồng này tương tự như bình đựng nước thánh ngày nay, đặt tại cửa chính của nhà thờ. Việc làm này có từ thời giáo hội tiên khởi. Các vòi nước nơi được đặt tại các vương cung thánh đường để người ta có thể rửa tay trước khi vào đến thờ.

Việc dùng nước không chỉ có nghĩa là tắm rửa bên ngoài nhưng còn có ý nghĩa đặc biệt là thanh tẩy trí óc và tâm hồn con người. Vì thế thánh Gioan Chrysystom đã cảnh giác những ai “vào nhà thờ rửa tay nhưng không rửa tâm hồn của họ” (Hom. LXXI on St John). Cho nên, việc chúc lành chính mình bằng nước thánh phải được hiểu như là việc thanh tẩy trí óc và tâm hồn của mình.

Vào thế kỷ thứ 9, mặc dầu thói quen đã có trước, ĐTC Leo IV (847-855) đã ra lệnh cho các linh mục phải ban phép lành và rảy nước thánh vào mỗi Chúa Nhật trước khi thánh lễ bắt đầu. Chúng ta có thể nhận ra ý nghĩa của việc này qua công thức rảy nước thánh khi linh mục đọc: Lạy Thiên Chúa toàn năng hằng sống, đấng muốn rằng xuyên qua nước, nguồn suối của sự sống và nguồn của sự tinh tuyền, ngay cả các linh hồn cũng cần được rửa sạch và nhận lấy món quà của cuộc sống vĩnh cửu. Thân lạy Chúa, chúng con cầu xin, hãy chúc lành nước này, từ đó chúng con tìm kiếm sự bảo vệ trong ngày này của Chúa. Xin đổi mới dòng suối hằng sống ân sủng của Người trong chúng con và nhờ nước này, chúng con có thể được che chở từ tất cả bệnh tật tâm linh và thể lý, nhờ vậy chúng con có thể đến với Chúa với tâm hồn đã được rửa sạch và xứng đáng nhận lấy ơn cứu độ của Chúa.”

Vào thế kỷ thứ 6, thánh Charles Borromeo, TGM Milan, đưa ra bộ luật về cấu trúc của chậu nước như sau: “chậu nước dành để chứa nước thánh…phải được làm bằng đá cẩm thạch hoặc đá cứng, không bị nứt hoặc bị rỗ. Nó phải được đặt trên trụ chạm trổi thật đẹp và không được đặt bên ngoài nhà thờ nhưng bên trong và, nếu có thể, bên phải của những người bước vào nhà thờ.”

Khi chúng ta tự rảy nước thánh cho chính mình, một phần là để thanh tẩy trí óc và tâm hồn đồng thời cũng nhắc chính mình về bí tích rửa tội mà chúng ta đã nhận lãnh cũng như lập lại xác tín rửa tội của chúng ta. Trong ý nghĩa này, người được rảy nước thánh nói rằng: Xin chúc lành con, Lạy Chúa, Đấng toàn năng, Đấng mà trong Đức Kitô, nước hằng sống cứu độ, xin chúc lành và biến đổi chúng con. Xin ban cho chúng con, khi được rảy nước thánh này, chúng con sẽ được tươi mát trở lại nhờ sức mạnh của Chúa Thánh Thần và tiếp tục bước đi trong cuộc sống mới mà chúng con đã nhận được từ khi chịu phép rửa.”

Khi làm dấu thánh giá với nước thánh, nhắc chúng ta về Thánh giá Chúa Kitô nhờ đó mà chúng ta được cứu độ, cũng như những thánh giá chúng ta mang lấy hàng ngày trong sự hiệp thông với Chúa.

Cuối cùng khi làm dấu thánh giá điều này cũng chúng ta nhắc chính mình về mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi, trọng điểm đức tin của chúng ta. Vì thế dùng nước thánh không chỉ là một việc làm cổ điển nhưng còn có một ý nghĩa rất phong phú.