PHỤNG VỤ - MỤC VỤ | Hỏi Đáp
Các nghi thức trong ngày Thứ Năm Tuần Thánh
Câu hỏi: Trong ngày thứ Năm Tuần T có những nghi thức nào và đâu là ý nghĩa và nguồn gốc từ những nghi thức đó?

Trả lời: Thánh Lễ Tiệc Ly của ngày thứ năm tuần thánh mang tính đặc biệt vì thánh lễ tưởng niệm việc Chúa thiết lập Bí Tích Thánh Thể, bí tích Truyền Chức Thánh , và lệnh truyền của Chúa Kitô về tình yêu thương mang tính huynh đệ. Tuy nhiên để hiểu được điều này nhiều hơn chúng ta cần tìm hiểu xem điều gì đã xảy ra trong Đêm Thứ Năm Tuần Thánh đầu tiên?

Sau đây là một số những sự kiện mà Tin Mừng đã ghi lại cho ngày quan trọng này:

Chúa bảo Thánh Phêrô và Thánh Gioan chuẩn bị một căn phòng trên lầu để tổ chức bữa Tiệc Lễ Vượt Qua. Trong bữa tiệc này Người đã rửa chân cho các tông đồ và ban “điều răn mới” là phải yêu thương nhau. Người thiết lập bí tích Thánh thể; Bí tích truyền chức Thánh và chỉ rõ Phêrô là Mục tử đặc biệt ở trong số các tông đồ. Cũng trong bữa tiệc này Người đã tiên báo việc Giuđa sẽ phản bội Người đồng thời tiên báo rằng Phêrô sẽ chối không biết Người. Người đã cầu nguyện cho sự hợp nhất của những kẻ theo Người. Tất cả những sự kiện này đã được thánh Gioan ghi chép tại trong Năm chương của Tin Mừng Thánh Gioan (John 13-18).

Như vậy theo sự kiện này thì có một số nghi thức phụng vụ được cử hành trong ngày thứ Năm tuần thánh đó là:

Đức Giám Mục cử hành “Thánh Lễ Truyền Dầu ” với các linh mục của mình; Thánh Lễ Bữa Tiệc Ly được tổ chức vào buổi chiều; Trong Thánh Lễ Bữa Tiệc Ly, linh mục cử hành nghi thức rửa chân; Sau thánh lễ Nhà Tạm để trống và Bánh Thánh được đặt ở một nơi khác; Bàn thờ không trải khăn; và giáo dân được mời cầu nguyện trước Thánh Thể.

Trong thánh Lễ Truyền Dầu, Đức Giám Mục cùng dâng lễ với các linh mục trong giáo phận diễn tả sự hiệp nhất của các linh mục với giám mục của mình trong cùng một Thiên chức linh mục và thừa tác vụ của Chúa Kitô. vì thế tất cả các linh mục phải tụ họp về tham dự Thánh Lễ này từ khắp mọi nơi trong giáo phận. Họ là những người chứng kiến sự thánh hiến của dầu thánh như là những người cộng tác, trợ giúp và cố vấn cho giám mục trong sứ vụ hàng ngày. Giáo dân cũng được khuyến khích tham dự thánh lễ này.

Theo truyền thống, Thánh Lễ Làm Phép Dầu được cử hành vào ngày Thứ Năm Tuần Thánh. Tuy nhiên, nếu vì một lý do nào đó mà giáo dân và các linh mục không thể tụ họp nhau được với vị giám mục thì nghi lễ sẽ được chuyển sang một ngày khác, nhưng phải rất gần với ngày Lễ Phục Sinh.

Trong thánh lễ đó dầu thánh được làm phép và được thánh hiến,Dầu Thánh và dầu dự tòng được sử dụng trong nghi lễ của những bí tích trong suốt năm.

Theo truyền thống, việc rửa chân cho nam nhân được thực hiện trong ngày này, mang biểu tượng sự phục vụ và tình bác ái của Chúa Kitô, Đấng đã đến “không phải để được phục vụ nhưng là để phục vụ.” Mặc dầu có một số giải thích nghi thức rửa chân này như là phản ảnh một định chế về chức linh mục hoặc gắn liền với các Tông Đồ. Mãi cho đến năm 2016, những văn bản chính thức của Giáo Hội ghi là chỉ rửa chân cho nam nhân trong ngày Thứ Năm Tuần Thánh, nhưng vào năm 2016, Đức Thánh Cha Phanxicô đã cho phép Thánh Bộ Phụng Tự sửa đổi luật cũ cho phép phụ nữ cũng được rửa chân trong ngày này.

Sau lời nguyện Hiệp lễ, thì một cuộc kiệu được bắt đầu. Bánh Thánh đã được truyền phép trong thánh lễ được kiệu đi để đặt vào nhà tạm phụ. Bánh thánh này không được đặt trong Mặt Nhật trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Một điều cần lưu ý rằng việc rước Thánh Thể này có thể không được thực hiện nếu Nghi Thức Tưởng Niệm Cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu không được tổ chức trong cùng một nhà thờ vào ngày hôm sau.

Nơi Nhà Tạm phụ không được có hình dạng giống ngôi mộ. Nói cách khác, nhà Tạm không được trang trí để diễn tả việc an táng Chúa Giêsu nhưng là nơi giữ Mình Thánh để sử dụng trong Phần Hiệp Lễ vào Ngày Thứ Sáu Tuần Thánh.

Sau cuộc kiệu, giáo dân được khuyên là nên dành một thời gian trong đêm hôm đó tại nhà thờ để tôn vinh trước khi Bí Tích Thánh Thể được cất giữ một cách trọng thể. Tuy nhiên, từ nửa đêm trở đi, nghi thức tôn vinh không kèm theo những hình thức trọng thể bên ngoài bởi vì đó là thời điểm bắt đầu Cuộc Khổ Nạn của Chúa.

Sau Thánh Lễ, khăn trải bàn thờ phải được lấy đi. Tất cả những Thánh Giá trong nhà thờ phải được che kín với khăn màu đỏ hay màu tím, trừ khi đã được che kín vào ngày thứ Bảy trước Ngày Chúa Nhật Lễ Lá, và không được thắp đèn trước tượng ảnh các thánh. Nhà Tạm chính hoàn toàn để trống trước khi cử hành nghi thức.