PHỤNG VỤ - MỤC VỤ | Hỏi Đáp
Phụng vụ tốt bao gồm mọi khía cạnh hoạt động của giáo xứ.
Câu hỏi: Thưa cha, để có một cử hành phụng vụ thật tốt, chúng ta cần những khía cạnh nào?

Một trong những sai lầm mà các linh mục và thừa tác viên phụng vụ thường mắc phải đó là việc cho rằng tất cả những điểm cốt lỏi cho một cử hành phụng vụ tốt đã được biểu lộ trong chính cử hành phụng vụ đó. Chúng ta thường nghĩ rằng nếu linh mục cải tiến việc cử hành thánh lễ và giảng lễ, nâng cấp âm nhạc, huấn luyện thật tốt các thừa tác viên, chúng ta sẽ có được một cử hành phụng vụ hiệu quả thực sự. Chắc chắn không ai có thể chối cãi sự quan trọng về khả năng lãnh đạo giỏi và bài giảng thật hay của linh mục, cũng như thánh lễ có một ca đoàn thật hay, và các thừa tác viên được huấn luyện kỹ lưỡng. Tuy nhiên, nếu chỉ những điều này mà thôi sẽ không tạo được một cử hành phụng vụ hiệu quả.

Một sự thực cần biết đó là phụng vụ không phải là Giáo hội. Công đồng Vatican II đã cảnh giác rất rõ về việc này trong hiến chế về Phụng vụ rằng: “Phụng Vụ Thánh không làm trọn mọi hoạt động của Giáo Hội. Vì, con người cần phải được mời gọi để tin và hoán cải trước khi có thể đến tham gia Phụng Vụ: "Làm sao họ kêu khấn được Ðấng họ không tin? Làm sao họ tin Ðấng họ không được nghe? Làm sao họ nghe được, nếu không có người rao giảng? Làm sao mà rao giảng, nếu không được sai đi?" (Rm 10:14-15)” (Số 9).

Công đồng Vatican II cũng điểm ra rằng một sự liên lệ năng động phải hiện diện giữa phụng vụ và thừa tác viên mục vụ - Hiến chế nói: “Phụng Vụ là tột đỉnh qui hướng mọi hoạt động của Giáo Hội, đồng thời là nguồn mạch tuôn trào mọi năng lực của Giáo Hội” (Số.10). Phụng vụ và cuộc sống Kitô hữu phải hiện diện trong một mối liên hệ hổ tương xây dựng và phong phú.

Khi nói điều này chúng ta cần để ý đến ba ám chỉ quan trọng như sau.

Thứ nhất nếu chỉ phụng vụ mà thôi, nó sẽ không xây dựng được cộng đoàn. Thực sự, phụng vụ có một khả năng giới hạn về việc xây dựng cộng đoàn. Thay vào đó, cộng đoàn được xây dựng, bởi sự tác động qua lại bền bĩ của giáo dân trong toàn thể các hoạt động đa dạng của cộng đoàn - từ các sinh hoạt học đường, mục vụ, tâm linh và xã hội. Khi giáo xứ kết hợp những hoạt động này trong một cách thức liên lỉ và khôn ngoan, lúc đó phụng vụ sẽ có một cộng đoàn chất lượng và bền vững.

Ám chỉ thứ hai - phụng vụ không thể nào là một diễn đàn mà trong đó toàn thể mọi sinh hoạt cuộc sống giáo xứ được thực hiện. Các thông báo trong thánh lễ chỉ biểu hiện một khía cạnh công việc của gíao xứ. Sự quyên góp đặc biệt chỉ là một trong những cách tham gia với các vấn đề quan trọng mà giáo hội đang đối diện tại các cấp giáo phận, quốc gia hoặc quốc tế.

Ám chỉ thứ ba - phụng vụ không thể nào là nơi duy nhất mà trong đó việc giáo dục Kitô hữu xảy ra. Nhiều giáo xứ không có chương trình giáo lý dành cho người lớn ngoại trừ Nghi thức nhập đạo của người lớn, một nghi thức chỉ liên hệ với một số ít người. Giáo lý kinh thánh và giáo huấn của giáo hội thường không có ngoại trừ các bài giảng tuy nhiên bài giảng, tự nó, cũng không thể nào công bố hết toàn thể đức tin Kitô giáo.

Vấn đề chính ở đây là bởi vì chúng ta đòi hỏi quá nhiều việc phải được bao gồm trong phụng vụ. Chúng ta kỳ vọng Giáo hội phải dấn thân tất cả sự phong phú của mình trong các thánh lễ Chúa Nhật hay cuối tuần, và vì thế cảm thấy thất vọng khi những kỳ vọng này không xảy ra để rồi nghĩ rằng phụng vụ không hiệu quả àm không nhận ra rằng phụng vụ tốt không chỉ trong lễ Chúa Nhật nhưng nó phải bao gồm trong mối tương quan đối với toàn thể cuộc sống phụng vụ của giáo hội hay giáo xứ.

Toàn thể hiệu quả của bí tích rửa tội sẽ không thu được nếu không có chương trình mục vụ hiệu quả dành cho phụ huynh. Các chương trình về Bí tích thêm sức sẽ không hiệu quả nếu giáo xứ không tạo ra bối cảnh về mục vụ giới trẻ. Bí tích giải tội sẽ bị thiệt hại nếu các cộng đoàn kitô hữu và các thừa tác viên trong giáo xứ không biểu hiện chất lượng của sự hiểu biết, khôn ngoan, và thương xót của họ về bí tích giải tội. Bí tích xức dầu bệnh nhân sẽ mất đi sức mạnh nếu không ai để ý tới những người cao niên hay bệnh tật đang sống tại gia đình hay bệnh viện.

Ý nghĩa đối với việc cử hành phụng vụ tốt không phải là một điều gì đó bí mật. Chúng được tìm thấy ngay bên trong những công việc mục vụ bình thường, cụ thể và khôn ngoan trong cuộc sống của giáo xứ.

Lm FX Nguyễn Văn Tuyết