PHỤNG VỤ - MỤC VỤ | Hỏi Đáp
Thiếu sót bổn phận với một người đang cần sự giúp đỡ phải chăng là một tội? (Lm FX Nguyễn Văn Tuyết
Câu hỏi: Thưa cha, con thường cảm thấy mình phải giúp những người đang túng thiếu nhưng lại không làm điều đó. Đây có phải là một tội trọng hay không?

Trả lời: Chúng ta không nên trở nên quá tỉ mỉ về việc làm bác ái, hoặc thương xót, và xem như đó là một tội trọng hoặc tội nhẹ khi không giúp được người khác. Không phải lúc nào chúng ta cũng bị đòi buộc phải giúp người khác. Tuy nhiên, bất cứ khi nào có thể chúng ta cần phải rộng lượng với người khác, Chúa dạy, bất cứ điều gì các con làm cho những người anh em hèn mọn là các con làm cho Ta (Mt 25:40).

Vấn đề chúng ta hiểu từ ngữ túng thiếu này như thế nào? Phải chăng nó chỉ ám chỉ đến người nghèo về vật chất? Đó chỉ là một phần nhỏ của ý nghĩa về túng thiếu. Nếu chỉ nghèo về vật chất thì phải chăng những người nghèo sẽ không bao giờ có cơ hội để giúp đỡ người khác hay sao vì người nghèo thường không có tiền. Cho nên túng thiếu có thể còn ám chỉ đến những người giàu có nhưng túng thiếu tình thương, các bệnh nhân đang nằm trong bệnh viện nhưng không người thăm nom chăm sóc v.v... Những người này cũng có thể ở ngay trong gia đình của mình.

Khi một người thân trong gia đình đang cần giúp đỡ - một đứa con bị bệnh, một đứa con không có đồng phục sạch sẽ để mặc. Đây là những người đang túng thiếu đang cần chúng ta giúp đỡ, vì thế một cách tự nhiên chúng ta có bổn phận cung cấp cho nhu cầu của họ. Đây là vấn đề của công bằng hơn là thương xót, bởi vì cha mẹ phải có bổn phận đối với con cái. Đồng thời con cái cũng phải có bổn phận với cha mẹ, đặc biệt khi họ về già và không thể tự chăm sóc cho họ được. Có câu nói rằng: ”Bác ái bắt đầu từ gia đình.” Vì thế những người gần nhất của chúng ta là những người cần sự chăm sóc yêu thương từ chúng ta nhất. Tuy nhiên chúng ta cũng phải bác ái đối với người khách lạ bất cứ khi nào có thể. Chúa khen ngợi những người làm việc bác ái và hứa cuộc sống vĩnh cửu cho họ (Mt 25:34-35). Và Chúa cũng đe doạ trừng phạt cho những người không bao giờ làm việc bác ái (Mt 25:41-42).

Giải thích về điều này thánh Augustinô nói rằng khi cho người khác một điều gì đó là chúng ta cho những gì chúng ta đã nhận được từ Thiên Chúa: “Cho từ sự giàu có của bạn. Sự giàu có này là của ai nếu không phải từ Thiên Chúa? Nếu bạn cho từ sự giàu có của chính bạn thì đó là sự hào phóng nhưng nếu bạn trao tặng sự giàu có mà bạn nhận lãnh từ Thiên chúa, thì đó là sự đền đáp. Nhưng đâu là những gì mà bạn không nhận được từ Thiên Chúa (giảng về thánh vịnh 95:14-15).

Chúa hứa sẽ thương xót cho những ai có lòng thương xót khi nói rằng “phúc cho những ai có lòng thương xót họ sẽ nhận được lòng thương xót (Mt 5:7). Thánh Caesariô thành Arles bình luận rằng: Dịu dàng là thương xót, thưa anh em, và nếu với danh là dịu ngọt thì có sự dịu ngọt nào hơn là phẩm chất của chính nó? Nhưng mặc dầu tất cả con người muốn nhận nó, nhưng việc làm của họ không đáng để hưởng nó. Tất cả mọi ngừoi đều muốn nhận lấy sự thương xót, nhưng chỉ một số ít người sẵn sàng chứng tỏ lòng thương xót cho người khác. Thật là vô liêm sỉ để muốn nhận điều mà bạn lơ là để trao ban! Bạn phải chứng tỏ lòng thương xót trong cuộc sống đời này nếu bạn hy vọng để nhận nó vào đời sau (Sermon 25,1).

Tuy nhiên trong cách thức nào mà Chúa sẽ chứng tỏ lòng thương xót trong cuộc sống đời sau cho những người biểu lộ lòng thương xót cho người khác trong cuộc sống đời này? Thánh Caesariô nói tiếp: có hai loại thương xót: Thương xót trên thế gian và thương xót trên thiên đàng, thương xót của con người và thương xót của Thiên Chúa. Thương xót của con người làm cho bạn quan tâm đến sự đau khổ của người đang túng thiếu. Và thương xót của Thiên Chúa là tha thứ tội lỗi. Bất cứ sự rộng lượng thương xót của con người được biểu lộ trong suốt cuộc sống chúng ta trên trái đất thì lòng thương xót của Chúa sẽ trả lại khi chúng ta về lại quê trời. Trong thế giới này, Thiên Chúa chính là người đang lạnh lẽo và đói khát, hèn mọn, là người đang túng thiếu. Vì thế Chúa nói: điều gì các con làm cho một người hèn mọn anh em của thầy, các con làm cho ta.” Chúa muốn nhận lòng thương xót của chúng ta trên trái đất để Người tha thứ tội lỗi khi chúng ta trên đường về với Chúa. Thánh Caesariô khuyên đừng khinh thường sự đau khổ của người nghèo, nếu các bạn hy vọng, không lo sợ, để tội lỗi được tha (Ibid).

Tóm lại trong khi không phải là một tội để không giúp người đang túng thiếu, tuy nhiên thật là tốt để rộng lượng với người khác khi chúng ta còn sống trên trái đất này để Chúa trả lại cuộc sống vĩnh cửu trên thiên đàng cho chúng ta.