PHỤNG VỤ - MỤC VỤ | Hỏi Đáp
Trong thời gian đại dịch này, khi không thể gặp được linh mục các tín hữu có thể xưng tội bằng điện thoại, Skype hay không? (Lm FX Nguyễn Văn Tuyết)

 

Đáp: Đang lúc nhiều quốc gia trên thế giới đối diện với sự cách ly, khoảng cách thể lý, và bị cách ly tại một nơi nào đó, người Công giáo đang đối diện những thách đố chưa từng có trước đây trong việc tiếp cận và nhận lãnh các bí tích của Giáo Hội. Nhiều người Công giáo tại một vài nơi bị ảnh hưởng bởi đại dịch nhận ra rằng bí tích Hoà giải – ban ơn tha tội và là máng thông ơn lòng Chúa thương xót, đang trở nên khó để nhận.

Bí tích Hoà giải đòi hỏi một số điều kiện cụ thể. Hối nhân phải làm một sự biểu lộ tội lỗi của họ với một linh mục đang cử hành bí tích giải tội nhân danh Chúa Giêsu, tỏ lộ sự ăn năn thực sự và quyết tâm chừa bỏ tội lỗi. Bí tích này cũng đòi hỏi lời nguyện tha tội từ linh mục, theo công thức bí tích của Giáo hội. Từ lâu giáo hội dạy rằng để một bí tích hoà giải có hiệu quả đòi hỏi tất cả những điều này phải xảy ra tại một nơi.

Tuy nhiên đang lúc đại dịch đang diễn ra, cùng với những cấm đoán khắc khe xã hội, một số người Công giáo thắc mắc tại sao họ không thể xưng tội qua điện thoại, tin nhắn hoặc trên Skype.

Linh mục James Bradley, giáo sư giáo luật tại đại học Công Giáo Hoa Kỳ cho biết “đại dịch Vũ Hán tạo ra một loại mục vụ khẩn cấp mới mà các giám mục và linh mục đang cố gắng để ứng phó.” Ngài nói “các nhu cầu mục vụ của giáo dân,” cần phải đáp ứng “đặc biệt trong thời điểm bất thường này,” và rằng các vị mục tử đang tìm kiếm những phương cách mới để cung cấp việc chăm sóc tâm linh, bao gồm các Bí tích. Ngài nói: “Giáo luật nói rất rõ: mọi tín hữu có quyền đối với các bí tích, và các thừa tác của giáo hội phải làm mọi cách để có thể cung cấp cho giáo dân.” Cha Bradley cũng ghi nhận tính cách quan trọng của các nguồn trực tuyến. Nhưng ngài thận trọng rằng sáng kiến trong việc mục vụ phải được liên kết với sự hiểu biết và tôn trọng về bản chất của các bí tích.”

Theo ngài “Mặc dầu truyền thông kỷ thuật số có thể và trợ giúp con người trong việc làm cho đức tin của tín hữu sâu sắc hơn, đặc biệt trong việc dạy giáo lý và huấn luyện. Chúng ta thấy nhiều thí dụ điển hình về việc dùng Internet như là dụng cụ để truyền giáo. Chúng ta cảm kích điều này nhiều hơn đặc biệt trong cơn khủng hoảng hiện tại, nhiều giáo phận và giáo xứ đang khuyến khích và trợ giúp giáo dân qua các chương trình mục vụ trực tuyến.” Nhưng đồng thời cũng phải hiểu rằng “bản chất của các bí tích không chỉ thuộc phương diện pháp lý nhưng còn bởi lý do bản chất của chính các bí tích nữa.”

Hội đồng toà thánh về truyền thông xã hội nói một cách rõ ràng về điều này như sau” thực thể ảo không thể thay thế sự hiện diện đích thực của Chúa Kitô trong Bí Tích Thánh Thể. Sẽ không có bí tích trên Internet; và ngay cả những khả thể cảm nghiệm tôn giáo trên đó bởi vì ân sủng của Chúa không đủ trừ phi có sự tác động hổ tương thế giới thực với các cá nhân khác của đức tin.”

Đối với cha có những giới hạn đối với những gì chúng ta có thể làm trên Internet. Ngài nói: “có một vài luật về các bí tích có thể linh động, thí dụ nguyên tắc giải tội trong nhà thờ hoặc nhà nguyện. Và cũng có những điều khác lại không thể được thí dụ như việc tha tội đòi hỏi phải do một linh mục được truyền chức hợp pháp.”

Tuy nhiên, tha Giorgio Giovanelli, giáo sư giáo luật tại đại học giáo hoàng Lateran tại Roma nói rằng: “ngài tin bí tích hoà giải có thể thực hiện qua điện thoại nếu Đức Thánh Cha Phanxcô cho phép.” Cha nói: “một vài người sẽ phản đối với lý do rằng linh mục phải hiện diện. Đó là sự việc mà người ta nói vào thập niên 1980, nhưng với sự phát triển kỷ thuật cho phép chúng ta có những loại hiện diện khác. Ngài hỏi: “Tôi có ít hiện diện hơn qua điện thoại hay không? sự hiện diện ảo là thực sự. Ai có thể nói rằng chiều kích cử hành các bí tích trong những hoàn cảnh cụ thể, và thu hẹp này là thiếu xót?

Thế nhưng cha Bradley giải thích rằng những sáng kiến đối mục vụ phải được đặt trên nền tảng giáo huấn của Giáo hội, giáo luật là thần học thiết yếu của các bí tích, nền tảng này chú trọng đến sự gặp gỡ cần thiết giữa người-với-người.
Bản chất của bí tích hoà giải, giống như các bí tích khác, bao gồm sự gặp gỡ cá nhân và giáo hội với Chúa Giêsu Kitô, Đấng là Ngôi Lời mặc lấy Xác Phàm. Một thực thể ảo không thể nào thay thế thực thể của việc Nhập Thể. Chúng ta có thể làm sâu sắc đức tin của mình qua việc xem lễ trực tuyến, nhưng tất cả chúng ta biết rằng điều này không thể nào giống như là một sự hiện diện thể lý.

Chúng ta cũng cần để ý đến những mối quan tâm khác nữa khi nói đến những hình thức mới về mục vụ các bí tích. Cha nói: “cũng có những vấn đề thực tiển liên quan đến bản chất của bí tích hoà giải. Gọi điện thoại hoặc một cuộc gặp gỡ trực tuyến sẽ phát sinh những vấn đề nghiêm trọng về riêng tư, bí mật toà giải tội, và an toàn.”

Cha Thomas Weinandy, OFM Cap, thành viên của Uỷ Ban Thần Học Quốc Tế của Vatican nói rằng “sự hiện diện thể lý là sự tuyệt đối cho sự hiệu lực của việc cử hành bí tích. Lý do mà tôi nói là bởi vì bí tích là hành động của Chúa Giêsu được thực hiện bởi linh mục, và để hành động đó xảy ra, linh mục và hối nhân phải ở trong sự hiệp thông với nhau, trong một cách thức thể lý.” Cha nói thêm: “tất cả các bí tích bao hàm chiều kích thể lý. Trong bí tích hôn phối, chiều kích đó được biểu lộ trong sự kết hợp tính dục giữa chồng và vợ. Trong những bí tích khác, chiều kích này được biểu lộ trong các nghi thức và lễ nghi của chính nó.” “Chúng ta không thể rửa tội cho một ai đó mà người đó không hiện diện tại đó một cách thể lý, chúng ta không thể tham dự vào hy tế Thánh Thể, một linh mục không thể cử hành Thánh lễ mà không hiện diện một cách thể lý ở tại đó.”

Cha Weinandy nói thêm rằng xưng tội là việc “trao đổi giữa hai cá nhân.” Sự hiện diện thể lý của người giải tội và hối nhân điểm tới tính quan trọng của sự Nhập Thể của Chúa Kitô. Ngài giải thích, “Các bí tích bắt nguồn từ sự Nhập Thể, và vì thế, phải có sự hiện diện thể xác của một người thực hiện bí tích và một người nhận bí tích, Họ cùng nhau cử hành bí tích.”“Sự Nhập Thể đưa ra khuôn mẫu cho kỷ luật bí tích. Các bí tích bởi chính bản chất của chúng, là dấu hiệu nhập thể làm hiệu quả những gì mà chúng biểu trưng và biểu trưng những gì chúng làm cho hiệu qủa, và chúng ta phải là một thành phần của dấu chỉ đó và thực thể đối với việc tham dự bí tích.”

Để trả lời cho câu hỏi này, sáng thứ Sáu 20/3, Đức Thánh Cha cử hành Thánh lễ với ý chỉ cầu nguyện cho các nhân viên y tế và chính quyền. Đức Thánh Cha đã giải thích cách xưng tội khi không có linh mục như sau: “ nếu bạn không tìm được một linh mục để xưng tội, thì hãy thưa cùng Thiên Chúa, là Cha của bạn, và nói với Ngài sự thật: ‘Lạy Chúa, con đã phạm điều này, điều này… Con xin lỗi.’ Và bằng tất cả lòng thành và cử chỉ ăn năn dốc lòng chừa, bạn hãy xin Ngài tha thứ, và hứa với Ngài: ‘Con sẽ xưng tội sau, nhưng bây giờ xin hãy tha thứ cho con.” Và lập tức bạn sẽ trở về với ân sủng của Thiên Chúa.