PHỤNG VỤ - MỤC VỤ | Hỏi Đáp
Vấn Đề Đọc Điếu Văn Trong Thánh Lễ An Táng (Lm FX Nguyễn Văn Tuyết)
Câu hỏi: Khi tham dự thánh lễ an táng, có nơi chỉ có một người chia buồn, nhưng cũng có nơi nhiều người lên chia buồn hay đọc điếu vắn. Vấn đề là chúng ta có những nguyên tắc chung về các bài điếu văn trong thánh lễ an táng hay không?

 Trả lời: Một trong những việc chuẩn bị thánh lễ an táng khó nhất là thánh ca và các bài điếu văn. Thường thân nhân của người qua đời muốn đọc bài diễn văn sau Lời Nguyện Kết Lễ trong thánh lễ an táng.

Đây là một vấn đề rất tế nhị. Khi chuẩn bị các chi tiếc trong thánh lễ an táng, chúng ta không cần phải tranh luận về các nguyên tắc phụng vụ, hay đưa ra luật lệ hoặc đưa ra những lý do để từ chối yêu cầu đọc điếu văn của tang gia trong thánh lễ vì điều này sẽ tạo ra một cảm giác không tốt có thể kéo dài trong cuộc sống gia đình trong nhiều năm. Tuy nhiên đây cũng có thể là cơ hội để giải thích một cách nhẹ nhàng về các nguyên tắc khả thể liên quan và đưa ra một sự giải quyết có thể làm cho mọi người hài lòng.

Chúng ta có thể giải thích sự khác nhau giữa bài giảng và bài điếu văn. Bài giảng là một bài diễn tả cuộc sống của người đã qua đời liên kết đến đau khổ, sự chết, phục sinh và lên trời của Chúa Kitô.

Trước tiên, việc đọc điếu văn trong các thánh lễ an táng công giáo không được Giáo hội khuyến khích. Trong hướng dẫn chung về nguyên tắc các thánh lễ an táng tín hữu (General Introduction to the Order of Christian Funerals), số 27 nói rằng các bải giảng “không bao giờ là bài điếu văn.” Khi nói về điếu văn có nghĩa là một câu chuyện thật dài về những tài năng cũng như những gì mà người quá cố đã đạt được trong cuộc sống. Chắc chắn, nội dung các bài giảng thường liên kết những đặc điểm cá nhân của người quá cố và linh mục hay phó tế thường liên kết các bài đọc với cuộc sống và cái chết của người quá cố. Tuy nhiên, điều nhấn mạnh chính yếu luôn luôn phải dựa trên các bài đọc và những biểu tượng của nghi thức an táng và trên hết trên Thánh Giá và phục sinh của Chúa Kitô. Như vậy chúng ta có thể đọc điếu văn ở đâu?

Dĩ nhiên chắc chắn phải có một nơi và thời điểm thích hợp cho việc đọc điếu văn, và điều này là ở ngoài thánh lễ an táng. Như các buổi đọc kinh tại nhà quàn, tại nghĩa trang hoặc tại bữa ăn sau khi việc chôn cất đã hoàn toàn mà các gia đình Úc thường làm. Thế nhưng nếu thân nhân đòi hỏi phải được đọc trong lễ an táng thì sao?

Nếu điều này xảy ra, theo hướng dẫn của tổng giáo phận Sydney đưa ra vào năm 2007, thì chỉ có một người được nói tại thánh lễ an táng và bài điếu văn phải được tóm gọn trong vòng 3-5 phút – một trang giấy. Phải được chuẩn bị trước và đưa cho linh mục hoặc chủ tế thánh lễ đọc trước. Nội dung phải thích hợp – không kể chuyện vui, không phải là bài tường thuật dài về cuộc sống của người quá cố.

Hướng dẫn cũng nhắc và đưa ra những lý do rõ ràng sau đây: gia đình không nên chọn những người đọc điếu văn hay bị xúc cảm, sự xúc cảm của họ có thể thêm sự đau khổ cho tang quyến. Nội dung bài điếu văn không nên đưa ra những câu chuyện dài về người quá cố, hay kể những câu chuyện vui về người quá cố một cách vô tình nhiều khi khiến cho gia đình, linh mục và cộng đoàn tham dự cảm thấy lúng túng.

Yếu tố thời gian: nhiều người tham dự lễ an táng phải xin phép nơi chỗ làm hoặc một hai giờ để tham dự nếu thánh lễ kéo dài sẽ tạo nhiều khó khăn cho những người này, đôi khi họ có thể còn tham dự thánh lễ an táng khác tổ chức cùng một ngày, và đôi khi nhà thờ còn dành cho những nhu cầu khác của giáo xứ trong ngày hôm đó.

Những điều này đôi khi là một sự thương lượng tế nhị giữa linh mục và thân nhân. Điều mà linh mục không muốn là làm cho gia đình phải bối rối trong dịp tang lễ vì thế cần phải thông cảm cho nhau.

 

Kèm theo   là Instruction của TGP Sydney về Điếu Văn

 

Archdiocese guidelines for funeral Mass rites

By Brian Davies
25 February, 2007

The Sydney archdiocese has issued guidelines covering homily and eulogy practices at funerals to pre-empt inappropriate or awkward moments at a time of difficulty, bereavement and great emotion.

Issuing the guidelines “for speaking in remembrance of the dead”, the Archbishop of Sydney, George Cardinal Pell, said they allowed a place for “words of remembrance” at a time designated by the Church’s liturgical books, upholding the principle that the funeral Mass is an act of worship and prayer.

Cardinal Pell said that these days some Catholic funerals were unfortunately losing their essential nature and becoming settings for a series of eulogies.

“It is not appropriate to admit elements foreign to its intrinsic nature,” he said.

“Some dioceses, in all of Ireland and much of the US, for example, forbid any words by the laity at the funeral Mass, while others have no guidelines at all, with negative results. The Sydney guidelines, however, avoid extremes.”

The guidelines specify that a eulogy should not replace the brief homily by the priest based on the readings at that point in the Mass.

The proper time specified for a lay person to speak at a funeral service (or Vigil) is after the concluding prayer, before the Blessing and Dismissal; if at a Funeral Mass, after the prayer after Communion; or at an ordinary Mass, after the Lord’s Prayer; and at the Committal service (at the graveside or crematorium), after the Prayer of Committal, before the intercessions.

The guidelines also specify that only one person should speak at the Funeral Mass or liturgy, although others may at the Vigil or Committal services. They were also the appropriate times for playing favourite secular tunes or showing slides or photos of the deceased.

For lay speakers the guidelines say that the reflection should be brief – no more than three-to-five minutes (about one typed page). It should be prepared beforehand, rehearsed and ideally shown to the priest or presiding minister beforehand.

Priests should suggest that storytelling, anecdotes, poems and songs, for instance, can form part of the Vigil or Committal services or would be better used in a domestic situation.

The guidelines include clear reasons for their observance:

• If one speaker finds it emotionally difficult to continue, the situation can become uncomfortable for the assembly and result in more grief for the bereaved.

• Time factors: people taking time off work to attend, other funerals on the same day, other parish needs for the church.

• Some times anyone in the congregation feels free to walk up onto the sanctuary and speak.

• On not a few occasions, inappropriate remarks about the deceased proclivities (drinking prowess, romantic conquests, etc) have been made, embarrassing the family, the priest and the congregation, and becoming a focus of the service.